Die Jahreszeiten, Joseph Haydn

vrijdag 18 oktober 2019, 20.15 uur, Grote Kerk Naarden

Het koor van de Nederlandse Händelvereniging
Holland Orkest Combinatie

Renate Arends, sopraan
Jan-Willem Schaafsma, tenor
Huub Claessens, bas-bariton
Wybe Kooijmans, orgel
David Jansen, klavecimbel

Algehele muzikale leiding

Béni Csillag

Tijdens zijn twee grote reizen naar Engeland in 1791-1792 en 1794-1795 heeft Joseph Haydn de cultus rond de muziek van Händel van zeer nabij meegemaakt. De vele concerten en oratoria die hij in die jaren bezocht, zoals uiteraard de Messiah, waren voor hem een bron van inspiratie.

In die jaren kwam hem ook ter ore, dat Händel twee libretto’s had geweigerd om op muziek te zetten, vanwege hun gedetailleerde karakter. Zijn interesse was gewekt en hij nam de teksten mee naar Wenen. Daar schreef hij in 1798 uit Paradise Lost van Milton Die Schöpfung en in 1800 uit The Seasons van Thomson Die Jahreszeiten, beide muziekwerken in een vertaling-herschrijving van Baron Van Swieten.

Die Jahreszeiten is een muziekwerk zonder drama, een rij tableaus uit een idyllische wereld waar mens en natuur nog één zijn en het “ Amen” (het zij zo) aan het einde de hoop uitspreekt, dat het leven in zijn cyclus van vier jaargetijden, nog zo lang als het kan doorgaat. Het is al meer dan 15 jaar een droom van mij om het prachtige werk Die Jahreszeiten van Joseph Haydn te mogen dirigeren, Een stuk waarvan je zonder overdrijven kunt zeggen dat het avondvullend is, groots van vorm en toch opgebouwd uit bijna ontelbare miniaturen. Het is voor musici en zangers een groot plezier om te spelen en te zingen en voor het publiek om naar te luisteren. Het kenmerkt zich door een bijzondere balans tussen schwung en stilte, met veel harmonie tussen naïviteit en wijsheid, komende uit het brein van een hele oude man, met een heel erg jonge geest. Dat is wat Die Jahreszeiten voor mij zo uniek maakt, het talent van Haydn om alles met een onwaarschijnlijke lichtheid te zien, met veel humor en liefde voor onze wereld en de mens.

Béni Csillag